Berria.eus

2017(e)ko urtarrilaren 9(a), astelehena

-ki ariketa

2.- Bizikleta behar ez zen bidetik ibilki eta autoak harrapatu! Ongi
19.- Bista ona edukiki, baina ezin elkar ikusi! Gaizki, ez da punt. (egunero)
35.- Gaur ez dut batere asmatzen, ez dago gauzak zuzen egiteko modurik! Astelehena izaki! Ongi
.41.- Ez erosteko esan nien, garestiegia zela, baina eroski zozo haiek! Ongi
44.- Hemendik ederki ikusiki Mikelen etxea! Han da, gain hartan.
       54.- Hala, pixka bat egon nintzen haien bertsoak aditzen, eta ni ere lotsagabea izaki, eta gogoan daukat nola bota nuen aurreneko bertsoa, eta handik aurrera sekulako saioa egin genuen. Gaizki, ez da punt.
        55.- Ez erosteko esan nien, garestiegia zela, baina eroski zozo haiek! Ongi
   57.- Ez nuen uste, baina ageriki gure herria hemendik! Gaizki, ez da punt.


2017(e)ko urtarrilaren 6(a), ostirala

Perpausen analisia

Guraso etorkinekin izandako elkarrizketetan ageri da euskararekin ez dutela izan harremanik (menpeko perpaus konpletiboa). Euskaraz jakitea ezinbestekoa iruditzen zaie (menpeko perpaus konpletiboa) seme-alabei lagundu ahal izateko (menpeko perpaus konpletiboa)baina gero ez dira gai (aurkaritzako perpaus juntatua).

Guk aldaketa gauza dadin justizia trantsizionala landu nahi dugu (helburuzko menpeko perpausa) baina  ez dute onartzen (aurkaritzako perpaus juntatua).Estrasburgoko auzitegitik horri buruzko ebazpen asko etorri dira, auziak ez direla behar bezala tratatu esaten dute (alborakuntza hutsa).

Guraso erdaldunez osatutako taldeetan, euskararekiko jarrera positiboa dute denek. (Perpaus bakuna) Euskaraz ikasteko klaseetara joaten dira (erlatibozko menpeko perpausa) eta dakiten apurra erabiltzen dute (emendiozko perpaus juntatua)nahiz eta ez den erraza (menpeko perpaus kontzesiboa).



Mintzagaia eta galdegaia

Perpaus hauetan, erran: 1) zein den galdegaia; 2) zein den mintzagaia; 3) mintzagaia hanpatua den ala ez.

1.- Mikelek atzo esnea edan zuen.
 Neutroa, ongi galdegaia eta Mikelek eta  atzo mintzagai hanpatuak dira.

2.- Mutiko hark euskaraz ongi zekien.
Neutroa. Ongi galdegaia eta mutiko hark euskaraz mintzagai hanpatuak dira.

3.- Mutiko hark ongi euskaraz zekien.
Markatua, euskaraz galdegai eta mutiko hark ongi zekien mintzagai hanpatuak dira.

4.- Nik hura banekien.
Neutroa, Hura eta nik mintzagai hanpatuak dira eta ba (aditzaren baiezkotasuna) galdegaia.

5.- Aitatxi erori egin da.
 Neutro /Markatuta, aditza galdegai bihurtuta, “egin”ek duen eraginarengatik. Erori eta aitatxi galdegai hanpatuak dira.

6.- Madrilgoek Haritz pozik ikasketaburu izendatu dute.
 Markatua, Madrilgoek Haritz eta pozik galdegai hanpatuak dira eta ikasketaburu galdegaia.

7.- Gerrillarien burua Ruandako armadak harrapatu du.
 Markatua, Ruandako armadak galdegaia eta Gerrillarien burua mintzagai hanpatua.

8.- Anek oinetako berriak ahizparendako erosi ditu.
 Markatua, ahizparendako galdegaia eta Anek oinetako berriak mintzagai hanpatua.

9.- Liburuaz gustura mintzatu ginen atzo hitzaldian.
 Neutroa, Liburuaz mintzagai hanpatua eta atzo hitzaldian mintzagai ez hanpatua. Galdegaia gustura.

10.- Gu, atzo, hitzaldian, gustura liburuaz mintzatu ginen.
Neutroa, Gu, atzo, hitzaldia, gustura mintzagai hanpatuak eta liburuaz galdegaia.

11.- Ainarak goxokiak bere lagunarendako erosi ditu.
Markatua, bere lagunarendako galdegaia eta Ainarak goxokiak mintzagai hanpatua.

12.- Gure aita zenak ahal zuen guztietan antxumekia jaten zuen.
 Neutroa, antxumekia galdegaia eta gure aita zenak ahal zuen guztietan mintzagai hanpatua.

13.- Zinegotzi Mikelen adiskidea egon zen Aritzun.
 Markatua, Mikelen adiskidea galdegaia eta Zinegotzi mintzagai hanpatua, Aritzun mintzagai ez hanpatua.

14.- Horrek euskara ederki daki.
 Neutroa, ederki galdegaia eta horrek euskara mintzagai hanpatua.

15.- Haiek euskara bazekiten, jakin.
 Markatua, ba (aditzaren baiezkotasuna) galdegaia da eta haiek euskara mintzagai hanpatua, jakin berriz, mintzagai ez hanpatua da.

16.- Nerea gelditu da etxean.
Markatua, Nerea galdegaia eta etxean mintzagai ez hanpatua.

17.- Erositako liburuak, Pellok Mireni utzi zikion atzo.
Markatua, Mireni galdegaia eta erositako liburuak, Pellok mintzagai hanpatuak, atzo mintzagai ez hanpatua.

18.- Zuek ongi lehengo urteko lana egin zenuten.
 Markatua, Lehenengo urteko lana galdegaia eta zuek ongi mintzagai ez hanpatua.

19.- Maindirea garbigailuan urratu zitzaion amari.
 Neutroa, garbigailuan galdegai. Maindirea mintzagai hanpatua eta Amari mintzagai ez hanpatua.

20.- Ikasleek errektoreordeari irakasle haren jokaera okerra azaldu zioten.
Neutroa.ikasleek errektoreordeari mintzagai hanpatua eta ikasle haren jokaera okerra galdegaia.

21.- Jon kalean erori egin da.
Markatua/Neutroa (egin). Erori galdegaia eta Jon kalean mintzagai hanpatua.

22.- Haiek dirua, ekarri, bazekarten.
Markatua. Ba galdegaia da, dirua ekarri mintzagai hanpatuak.

23.- Gu mintzatzen gara euskaraz holako lekuetan.
Markatua. Gu galdegaia eta euskaraz holako lekuetan mintzagai ez hanpatuak

24.- Dirua galdu zuen Mikelek atzo.
 Neutroa, dirua galdegai eta Mikelek atzo mintzagai ez hanpatua.

25.- Osasunak aise partidak galtzen ditu.
Markatua, partidak galdegaia eta Osasunak aise mintzagai hanpatua.

26.- Xalak Titini Donostiako Galarragan irabazi zion partida igandean.
Markatua, Donostiako Galarragan galdegaia. Xalak Titini mintzagai hanpatua eta partiga igandean mintzagai ez hanpatua.

27.- Usakumea, ongi, Armairuko Mendialdea jatetxean egiten dute.
 Markatua, Armairuko Mendialdea jatetxean galdegaia eta usakumea ongi mintzagai hanpatua.
28.- Hizkuntza zaila alemana iruditzen zitzaion mutil hari.
Markatua, alemana galdegaia eta hizkuntza zaila mintzagai hanpatua. Mutil hari mintzagai ez hanpatua.

29.- Mutikoek lanak irakasleari aurkeztu dizkiote arestian.
Markatua, irakasleari galdegaia, mitikoek lanak mintzagai hanpatua eta arestian ez hanpatua.

30.- Lehengo eguneko hitzaldian nahasi egin nintzen ni.

Zenbat urte biziko gara? testua aztertzen

2004 ko uztaila- abuztuko 200 zenbakiko Elhuyar aldizkariko biologia sailean argitaratutako artikulu honetan Gorka Orive Arroyok da igorlea. Farmazian doktorea eta biofarmazia, Farmakozinetika eta Farmazia- teknologiako irakasle da. 
Igorlea berriz, Elhuyar, zientzia eta teknologiari buruzko aldizkaria irakurtzen duen edonor da. 
“Zenbat urte biziko gara?” Igorleak galdera erretorikoarekin hasten da.  Galderan agertzen den "gara" horrekin bera ere zaku horretan sartzen da. 
Hartzailearen markak ez dira era zuzenan agertzen, hala ere Gorka Orivek bere testuaren parte hartzaile bezala jokatzen du. 
Kanalari dagokionez, idatzia da, Elhuyar aldizkarian argitaratutakoa eta euskaraz idatzia dago. 

Antolatzaileak

Subjuntibera gida

Esaerak

Perpaus motak